⡾ News & Views. Τι δημιούργησε την χρηματαγορά

Οικονομικές μονάδες, όπως τράπεζες, ιδιωτικές επιχειρήσεις, δημόσιες επιχειρήσεις, ακόμα και ιδιώτες έχουν κατά καιρούς εισπράξεις που δεν συμπίπτουν απόλυτα χρονικά με αντίστοιχες υποχρεώσεις τους για πληρωμές. Άλλες φορές τα καθαρά ταμειακά διαθέσιμα, αυξάνονται γιατί οι εισπράξεις υπερκαλύπτουν τις πληρωμές και άλλες φορές οι πληρωμές υπερκαλύπτουν τις εισπράξεις.

Ένας από τους σημαντικούς λόγους για να κρατάει κάποιος αποθέματα σε μετρητά είναι για να κλείσει το κενό που δημιουργείται μεταξύ εισροών και εκροών και να εξασφαλίσει την δυνατότητα να διατηρήσει μια προγραμματισμένη ροή δαπανών ανεξάρτητα από τις εισπράξεις. Ασφαλώς υπάρχουν και άλλοι λόγοι για την τήρηση αποθεμάτων. Για απρόβλεπτες ανάγκες, κερδοσκοπία και άλλα. Ειδικά για τις τράπεζες και άλλα οικονομικά ιδρύματα πρέπει να συμμορφώνονται με ειδικές διατάξεις των νομισματικών αρχών που καθορίζουν ποσοστά (ποσότητα), υποχρεωτικών καταθέσεων, διαθεσίμων και άλλα.

Η διατήρηση όμως αποθεμάτων έχει κάποιο κόστος. Είτε υπό μορφή τόκων που καταβάλλονται για τον δανεισμό κεφαλαίων, είτε υπό μορφή διαφυγόντος κέρδους από την μη επένδυσή τους. Για να ελαχιστοποιήσουν αυτό το κόστος, συνήθως προσπαθούν να κρατούν τα διαθέσιμά τους σε μετρητά στο χαμηλότερο δυνατό ύψος, πάντα όμως σύμφωνα με τις ανάγκες της δουλειάς τους και τις νόμιμες υποχρεώσεις τους.

Η ανάγκη να επενδύουν τα διαθέσιμα βραχυπρόθεσμα, σε τίτλους που είναι εύκολα ρευστοποιήσιμοι με χαμηλό ρίσκο, αλλά αποφέρουν κάποιο έσοδο, και από την άλλη μεριά η ανάγκη άλλων να δανειστούν βραχυπρόθεσμα κεφάλαια για να καλύψουν προσωρινά τις ανάγκες τους, στο χαμηλότερο δυνατό κόστος είναι η αρχική αιτία δημιουργίας της χρηματαγοράς.

Η αγορά αυτή βέβαια εξαπλώθηκε και εξελίχθηκε και εξακολουθεί να εξελίσσεται με την συνεχή πρόσθεση νέων μορφών και νέων τύπων τίτλων “προϊόντων” που γίνονται αντικείμενο διαπραγμάτευσης στην αγορά.